Thursday, August 11, 2016

diy natural cosmetic creams & lotions/ instructions, tips & tricks

οδηγίες για παρασκευή καλλυντικής κρέμας, λοσιόν, γαλακτώματος

(για Ελληνικά, μεταφερθείτε προς τα κάτω)
directions on preparing cosmetic creams, lotions, milks (emulsions)
What do a cream, a lotion, a body milk or a body butter have in common? All these cosmetic products are made in the exact same way, with just 3 ingredients:
  • oil
  • water
  • beeswax or another emulsifying agent, that allows the homogenisation of oil and water
In my recipes, as you might have seen, I divide the procedure in 4 phases:
  • cosmetic phase A: the oily base, which includes vegetable oils in liquid or solid form, such as sweet almond oil (liquid form) or shea butter (solid form), or even oil in which we have extracted herbs (herb oils), beeswax or other types of wax such as carnauba wax, emulsifying waxes and other fat- soluble ingredients.
  • cosmetic phase B: the water base, which includes water, floral water, herb tea, infusion, aloe juice, other water extracts, water soluble ingredients, powders such as allantoin or caffeine or xanthan gum, vegetable milk such as coconut or hazelnut milk but also animal milk, such as donkey or goat milk.
  • cosmetic phase C: once we have prepared the cream/ lotion. milk/ body butter base, in this phase we add our active ingredients such as hyaluronic acid, elastin, collagen, vitamins, natural preservatives, elixirs, herbal and sea extracts etc.
  • cosmetic phase D: in this phase we add the essential oils, also active ingredients, which they offer not only their scent but also plenty of healing properties.

emulsification
  • As I wrote above, the emulsifying agents help the integration of oil and water base. All kinds of natural waxes, from beeswax and carnauda wax the notorious emulsifying waxes, are emulsifying agents. You should pick the e- waxes only if you find them as derivatives of natural oils that have been mildly processed.
  • Many recipes with borax can be found on line. Sodium tetra borate a.k.a. borax is a kind of salt that is found mainly in salt lakes and is harvested like sea salt. Many people confuse borax with boric acid, which is a completely different ingredient. Boric acid is an excellent ingredient to make natural household cleaning products, but not for your cosmetic creations.
  • Lecithin is another ingredient which is used in many foods as an emulsifying agent and is sub- product of soy flour and oil production. It is a clean and non- allergic ingredient.
  • Stearic acid is broadly used for emulsification. It is saturated fatty acid whose name comes from the greek word “στέαρ” which means “fat”. It is considered as one of the most common fatty acids and it is found in animal fats and vegetable oils; the one I use, in specific, comes from coconut oil and shea butter. Many food products contain steric acids, such as confectionery fats, margarines (which I don’ t use for other reasons), cheeses and pastries. A safe substance to use in foods and cosmetics.

pouring oil into water or water into oil?
  • When we pour the oil base into the water base, we will get a cream with a heavier and thicker texture. The oils dominate in this case and create a protective film, locking natural moisture onto the skin. This method is appropriate for products for dry and mature skin, usually including body creams, hand creams, night creams, body butters etc.
  • When we pour the water base into the oil base, we will get a lighter cream with less thick texture. In this method the water elements dominate and we create products that allow the skin to breathe without clogging the pores. An ideal method for milks and lotions, ideal also for me and my oily skin.

preservation
Preservation can be a headache, especially during the hot summer months. Preservatives are essential to the creams and in any cosmetic product that contains water, because they prevent bacteria and fungus growth, thus extending the life span of a handmade product. To avoid oxidation and/or holding, we have vitamin E (tocopherol), rosemary extract, grapefruit seed extract and the fridge at our disposal.
In addition, all cosmetics raw materials providers have several preservatives available, and the ones I suggest are those which do not contain parabens! The preservatives that contain alcohol also do a good job, but I leave this up to you.
All essential oils also act as natural preservatives, however the quantity used in a cream is not enough to protect it effectively.

equipment
  • 2 beakers
  • 1 double boiler (bain marie pan)
  • precision digital scale, when the recipes are given in grams
  • measuring spoons, when the recipes are given in volume (ml)
  • stanless whisk
  • mini (coffee) mixer
  • 2 electronic thermometers for cosmetic use
  • 1 bowl of room temperature water
  • sterilised glass containers

procedure

  • Before we start making our product, we sterilise our tools, containers and work surface. Tools and containers can be perfectly sterilised in the dishwasher an once we take them out, we spray them with pure alcohol. We use alcohol to sterilise our work surface too, while always wearing gloves. 
  • We put our oil base (cosmetic phase A), meaning the beeswax, emulsifier, vegetable oils, lecithin (if mentioned) etc in one beaker.
  • In the other beaker we put our water base (cosmetic phase B), meaning the floral waters, glycerin, aloe gel, allantoin, other water- soluble ingredients etc.
  • We fill the pan with water up to 1/3 and add a bit of vinegar to avoid scale formation. We place in it the two beakers and heat it up at low temperature.
  • Waiting for the waxes and oils to melt, we mix thoroughly to homogenise and melt the mass quicker. At the same time we are heating up and mixing our water base. After a point the two electronic thermometers will help. Careful, I do not want the temperature of the contents to exceed 69°C. 
  • We remove utensils from heat. We add the fat- soluble and water- soluble ingredients (wherever mentioned) to the oil and water base respectively. Attention: you can leave the active ingredients, fat-soluble or water-soluble, to be added in cosmetic phase C, once the cream cools down.
  • We unify the two procedures: we pour the oils into the waters or the waters into oils, depending on the cream texture we want to achieve. If we used beeswax only, we pour one base into the other gradually and slowly, while mixing thoroughly with the coffee mixer. If we used even a small quantity of e-wax in the recipe, we pour one base into the other at once and mix.
  • We place the beaker with our mixture into the bowl with room temperature water that we have already prepared, while continually mixing. In this way we help our cream cool down and set faster (careful: we don’t fill the bowl to the top as we don’t want the water to get into our cream while we are sinking it).
  • We mix for 3 minutes and stop. We continue mixing thoroughly using the whisk. We stop after 3 minutes and continue with the coffee mixer. We repeat until we achieve the texture that we want.
  • Once the cream has set and cooled down, we add the active ingredients and our preservative. We mix again thoroughly. Finally we add the essential oils and continue mixing.

  • Always remember that the key to success is in good mixing!
Stella Crown©  

οδηγίες για παρασκευή καλλυντικής κρέμας, λοσιόν, γαλακτώματος
Stella Crown
Τί κοινό έχουν μια κρέμα, μια λοσιόν, ένα γαλάκτωμα ή ένα body butter? Όλα αυτά τα καλλυντικά προϊόντα, φτιάχνονται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, με μόλις 3 συστατικά! Ποια είναι αυτά τα συστατικά;
  • έλαιο
  • νερό
  • μελισσοκέρι ή άλλος γαλακτωματοποιητής (emulsifying agent)- παράγοντας που επιτρέπει την ομογενοποίηση ελαίων και νερών. 
Στις συνταγές μου, όπως θα έχετε δει, χωρίζω τη διαδικασία σε 4 φάσεις: 
  • α΄ φάση καλλυντικου: πρόκειται για τη βάση των ελαίων η οποία περιλαμβάνει φυτικά έλαια σε ρευστή ή στέρεη μορφή όπως είναι το αμυγδαλέλαιο (ρευστή μορφή) ή το βούτυρο καριτέ (στερεή μορφή), ή και έλαιο στο οποίο έχουμε εκχυλίσει κάποιο βότανο (τα λεγόμενα βοτανόλαδα), μελισσοκέρι ή άλλα είδη κεριών όπως κερί από καρναούβη, emulsifying waxes (γαλακτωματοποιητές) και άλλα λιποδιάλυτα συστατικά.
  • β΄ φάση καλλυντικού: αφορά την υδατική βάση η οποία περιλαμβάνει νερό, ανθόνερο, αφέψημα, έγχυμα, χυμό ή γέλη αλόης, άλλα υδατικά εκχυλίσματα, υδατοδιάλυτα συστατικά, σκόνες όπως αλλαντοΐνη ή καφεΐνη ή γόμμα ξανθάνης, φυτικό γάλα όπως γαλα καρύδας ή φουντουκιού αλλά και ζωΐκό γάλα όπως γάλα γαϊδούρας ή κατσίκας.
  • γ΄ φάση καλλυντικού: αφού έχουμε ετοιμάσει τη βάση κρέμας/ λοσιον/ γαλακτώματος/ body butter, σε αυτή τη φάση προσθέτουμε τα ενεργά μας συστατικά όπως υαλουρονικό οξύ, ελαστίνη, κολλαγόνο, βιταμίνες, φυσικά συντηρητικά, ελιξήρια, βοτανικά & θαλάσσια εκχυλίσματα κ.ο.κ.
  • δ΄ φάση καλλυντικού: σε αυτή τη φάση, προσθέτουμε τα αιθέρια έλαια, ενεργά συστατικά και αυτά τα οποία δεν προσδίδουν μόνο το άρωμά τους αλλά και πλήθος θεραπευτικών ιδιοτήτων.

γαλακτωματοποίηση
  • Όπως έγραψα παραπάνω, οι γαλακτωματοποιητές βοηθούν στην ενοποίηση λιπαρής και υδατικής βάσης. Στους γαλακτωματοποιητές περιλαμβάνονται όλα τα είδη φυσικών κήρων, από το αγνό μελισσοκέρι και το κερί καρναούβης μέχρι τα περιβόητα emulsifying waxes. Τα e- waxes θα τα διαλέξετε μόνο αν τα βρείτε ως παράγωγα φυτικών ελαίων που έχουν υποστεί μια ήπια επεξεργασία. 
  • Στο διαδίκτυο, θα βρείτε πολλές συνταγές με βόρακα. Το τετραβορικό νάτριο ή αλλιώς βόρακας είναι ένα είδος άλατος, το οποίο βρίσκεται διαλυμένο κυρίως σε αλμυρές λίμνες και συλλέγεται όπως το θαλασσινό αλάτι. Πολλοί τον μπερδεύουν με το βορικό οξύ, το οποίο είναι ένα εντελώς διαφορετικό συστατικό. Είναι πολύ ωραίο συστατικό για να φτιάξετε φυσικά καθαριστικά σπιτιού, όχι όμως για τις καλλυντικές σας δημιουργίες. 
  • Η λεκιθίνη είναι άλλο ένα συστατικό το οποίο χρησιμοποιείται σε πολλά τρόφιμα ως γαλακτωματοποιητικός παράγοντας και λαμβάνεται ως υποπροϊόν στην παραγωγή αλευριού και ελαίου σόγιας. Καθαρό συστατικό και μη αλλεργιογόνο.
  • Το στεατικό οξύ χρησιμοποιείται ευρέως στη γαλακτωματοποίηση. Πρόκειται για κορεσμένο λιπαρό οξύ και το όνομά του προέρχεται από τη λέξη “στέαρ” που σημαίνει “λίπος”. Θεωρείται από τα πιο κοινά λιπαρά οξέα και βρίσκεται σε ζωικά και φυτικά λίπη, συγκεκριμένα αυτό που χρησιμοποιώ εγώ προέρχεται από λάδι καρύδας και βούτυρο καρτέ. Πολλά διατροφικά προϊόντα περιέχουν στεατικό οξύ όπως λίπη ζαχαροπλαστικής, μαργαρίνες (καλά, αυτές δεν τις χρησιμοποιώ για άλλους λόγους), τυριά και αρτοσκευάσματα. Ασφαλής ουσία για χρήση σε τρόφιμα και καλλυντικά.

έλαιο στο νερό ή νερό στο έλαιο;
  • Όταν ρίχνουμε τα έλαια στα νερά, θα πάρουμε μια κρέμα με πιο “βαριά” και λιπαρή υφή. Τα έλαια υπερτερούν σε αυτή την περίπτωση και δημιουργούν ένα προστατευτικό φιλμ, “κλειδώνοντας” την φυσική υγρασία στην επιδερμίδα. Η μέθοδος αυτή είναι κατάλληλη για προϊόντα που αφορούν ξηρές κι ώριμες επιδερμίδες και συνήθως περιλαμβάνει κρέμες σώματος, χεριών, νυκτός, body butters κ.ο.κ. 
  • Όταν ρίχνουμε τα νερά στα έλαια, θα λάβουμε μια πιο ελαφριά κρέμα με λιγότερο λιπαρή υφή. Σε αυτή τη μέθοδο υπερτερούν τα υδατικά στοιχεία και δημιουργούμε προϊόντα που επιτρέπουν στο δέρμα να αναπνέυσει χωρίς να φράζονται οι πόροι. Ιδανική μέθοδος για γαλακτώματα και λοσιόν, ιδανική και για εμένα που έχω λιπαρή επιδερμίδα.

συντήρηση
Μεγάλος πονοκέφαλος η συντήρηση, ειδικά τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες.. Τα συντηρητικά είναι απαραίτητα στις κρέμες και σε οποιοδήποτε άλλο καλλυντικό προϊόν που περιέχει νερό, γιατί εμποδίζουν την ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων, παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής ενός χειροποίητου προϊόντος. Για να αποφύγουμε την οξείδωση ή το μούχλιασμα, έχουμε στη διάθεσή μας τη βιταμινη Ε (τοκοφερόλη), το εκχύλισμα δεντρολίβανου, το εκχύλισμα σπόρων grapefruit και το ψυγείο :)
Παράλληλα, όλοι οι προμηθευτές πρώτων υλών καλλυντικών, έχουν στη διάθεσή τους πλέον διάφορα συντηρητικά κι αυτά που σας προτείνω να διαλέξετε είναι όλα όσα δεν περιέχουν parabens! Καλή δουλειά κάνουν αυτά που περιέχουν αλκοόλ επίσης, αλλά αυτό το αφήνω στην κρίση σας.
Ως φυσικά συντηρητικά λειτουργούν και όλα τα αιθέρια έλαια, τα οποία όμως δεν είναι σε τόσο μεγάλη ποσότητα ώστε να προστατέψουν αποτελεσματικά την κρέμα μας.


εξοπλισμός
  • 2 ποτήρια ζέσεως
  • 1 τηγάνι για το υδρόλουτρο (bain marie)
  • ηλεκτρονική ζυγαριά ακριβείας, όταν οι συνταγές δίνονται σε γραμμάρια
  • δοσομετρικά κουτάλια, όταν οι συνταγές δίνονται σε όγκο (ml)
  • ανοξειδωτο αναδευτηράκι χειρός (αυγοδάρτης)
  • μιξεράκι χειρός
  • 2 ηλεκτρονικά θερμόμετρα καλλυντικής χρήσης
  • 1 μπωλ με νερό σε θερμοκρασία περιβάλλοντος
  • αποστειρωμένες γυάλινες συσκευασίες

διαδικασία
  • Πριν ξεκινήσουμε οποιαδήποτε διαδικασία, αποστειρώνουμε εργαλεία, συσκευασίες και επιφάνεια εργασίας. Εργαλεία και συσκευασίες, αποστειρώνονται τέλεια στο πλυντήριο πιάτων κι αφού τα βγάλουμε από εκεί, τα ψεκάζουμε με καθαρό οινόπνευμα. Με οινόπνευμα αποστειρώνουμε και την επιφάνεια εργασίας, ενώ οι ίδιοι φοράμε πάντα γάντια. Στις φωτογραφίες που ακολουθούν, δεν έχω βάλει γάντια γιατί έκανα ένα πείραμα που μου ήρθε στο μυαλό εκείνη τη στιγμή και δεν πρόλαβα να σκεφτώ τα γάντια μου.
  • Στο ένα ποτήρι ζέσεως βάζουμε τη βάση των ελαίων (α΄ φάση καλλυντικού), δηλαδή το μελισσοκέρι, τον γαλακτωματοποιητή, τα φυτικά έλαια, τη λεκιθίνη (αν αναφέρεται) κλπ.
  • Στο άλλο ποτήρι ζέσεως βάζουμε την υδατική βάση (β΄ φάση καλλυντικού) δηλαδή τα ανθόνερα, τη γλυκερίνη, το τζελ αλόης, την αλλαντοΐνη, άλλα υδατοδιάλυτα συστατικά κλπ.
  • Γεμίζουμε το τηγάνι με νερό κατά το 1/3 και ρίχνουμε μέσα λίγο ξύδι για να μη γεμίσει το τηγάνι με άλατα. Βάζουμε τα 2 ποτήρια ζέσεως μέσα και ζεσταίνουμε σε χαμηλή θερμοκρασία.
  • Περιμένουμε να λιώσουν τα κεριά  και τα λάδια ενώ ανακατεύουμε σχολαστικά για να ενοποιηθούν και να λιώσουν πιο γρήγορα. Παράλληλα, περιμένουμε να ζεσταθεί και η υδατική μας βάση, όπου επίσης ανακατεύουμε. Από ένα σημείο κι έπειτα, θα βοηθηθείτε από τα 2 ηλεκτρονικά θερμόμετρα. Προσοχή, η θερμοκρασία των περιεχόμενων δεν θέλω να ξεπεράσει τους 69 βαθμούς Κελσίου.
  • Αποσύρρουμε τα σκεύη από την εστία. Στη βάση των ελαίων προσθέτουμε τα λιποδιάλυτα συστατικά και στην υδατική βάση  τα υδατοδιάλυτα, όπου αναφέρονται. Προσοχή: μπορείτε αν θέλετε να αφήσετε τα ενεργά συστατικά λιποδιάλυτα ή υδατοδιάλυτα για την γ’ φάση καλλυντικού, αφού κρυωσει η κρέμα. 
  • Ενοποιούμε τις δύο διαδικασίες: ρίχνουμε τα έλαια στα νερά ή τα νερά στα έλαια, αναλόγως τί υφή θέλουμε από την κρέμα μας. Αν χρησιμοποιήσαμε μόνο μελισσοκέρι ρίχνουμε τη μία βάση μέσα στην άλλη, λίγο λίγο, αργά και σταθερά, ενώ ταυτόχρονα ανακατεύουμε με το μίξερ. Αν χρησιμοποιήσαμε έστω και μικρή ποσότητα e- wax στη συνταγή, ρίχνουμε κατευθείαν τη μία βάση μέσα στην άλλη και ανακατεύουμε.
  • Μεταφέρουμε το σκεύος όπου γίνεται η ανάδευση, μέσα στο μπωλ με το νερό που έχουμε ετοιμάσει από πριν και το οποίο είναι σε θερμοκρασία δωματίου. Δεν σταματάμε το ανακάτεμα κατά τη μεταφορά. Έτσι, βοηθάμε την κρέμα μας να κρυώσει και να πήξει πιο γρήγορα (προσοχή: δεν γεμίζουμε μέχρι πάνω το μπωλ με νερό, δεν θέλουμε να κυλήσει νερό μέσα στην κρέμα μας την ώρα που τη βυθίζουμε).
  • Ανακατεύουμε για 3 λεπτά με το ρολόι και σταματάμε. Συνεχίζουμε το ανακάτεμα με το αναδευτηράκι χειρός (αυγοδάρτη) πολύ καλά. Σταματάμε μετά από 3 λεπτά και συνεχίζουμε με το μιξεράκι. Επαναλαμβάνουμε τόσες φορές, μέχρι να πάρουμε την υφή που θέλουμε.
  • Αφού έχει πήξει και κρυώσει η κρέμα, προσθέτουμε τα ενεργά συστατικά και το συντηρητικό μας. Ανακατεύουμε πάλι πολύ καλά. Στο τέλος, ρίχνουμε τα αιθέρια έλαια. Ανακατεύουμε ξανά.

  • Να θυμάστε πάντα πως το κλειδί της επιτυχίας μιας κρέμας, βρίσκεται στο καλό ανακάτεμα :)
Stella Crown©
Κράτα τοΚράτα το